Implementatie van SDG's in de beleidsplanning van 4 gemeentes

Er zijn steeds meer mondiale uitdagingen die zich stellen zoals klimaatsverandering, groeiende ongelijkheid, schaarste van mondiale goederen (water, energie, voedsel), migratie, vrede en veiligheid, etc. De Mondiale Agenda 2030 met haar Duurzame Ontwikkeling Doelen (SDG’s), bieden een kompas om deze uitdagingen aan te pakken.  Een gemeente en haar inwoners, lokale ondernemers, organisaties, enz kunnen een grote impact realiseren. Een gemeente kan zelf het goede voorbeeld geven in haar openbare instellingen en haar burgers stimuleren om te bewegen naar een duurzame manier van wonen, werken, consumeren en leven.

De vraag van de Dienst Mondiaal Beleid van de Provincie Antwerpen aan Birgit was tweeledig:

• Ondersteun een werkgroep van 4 gemeenten (Bonheiden, Duffel, Sint-Katelijne-Waver en Putte) bij de vertaling van de “Duurzame Ontwikkeling Doelen (SDG’s)” in hun beleidsplanning en gemeentelijke activiteiten
• Ondersteun de Dienst Mondiaal Beleid van de Provincie om deze ervaring te kunnen gebruiken bij de soortgelijke begeleidingen van intergemeentelijke samenwerkingsverbanden

Als eerste stap werd met de werkgroep het trajectverloop uitgewerkt. Er werd onderzocht wat van wezenlijk belang was in het traject, wie de stakeholders waren die moesten betrokken worden en welke fasen en stappen er nodig waren om het gewenste resultaat te bereiken. Betrokkenheid en draagvlak creëren van een ruimere groep ambtenaren en schepenen én de ruimte bieden aan de individuele gemeentes om hun eigen traject vorm te geven bleken cruciale elementen.

Een belangrijk activiteit van de  intergemeentelijke werkgroep was het gezamenlijk ontwerpen, testen en aanpassen van methodieken en visuele instrumenten die konden gebruikt worden bij het maken van een omgevingsanalyse voor de beleidsplanning, waarin de SDG’s geïntegreerd waren. Deze werden vervolgens voorgesteld en uitgetest met de trekkers van het beleidsplanningsproces (BBC) uit de 4 gemeentes. Op vraag van de individuele gemeentes vonden ook kennismaking workshops plaats per gemeente, met een selectie van interne medewerkers, om op een actieve manier met de uitgewerkte instrumenten te leren werken.  

Op basis daarvan beslisten de gemeentes zelf op welke manier ze hun verschillende diensten betrokken bij de omgevingsanalyse en hoe ze de uitgewerkte methodieken en instrumenten inzetten. Zo werd er in de  ene gemeente met 17 verschillende diensten en teams een omgevingsanalyse gemaakt met de ontwikkelde instrumenten terwijl in een andere gemeente er slechts één workshop plaats vond met een representatie van medewerkers van alle diensten om samen een omgevingsanalyse te maken.

Vervolgens werd er ook een methodiek en instrumenten (poster met SDG’s, visuele affiches voor het groepswerk en een leidraad) ontwikkelt om participatieavonden te organiseren met burgers. Deze worden momenteel en na de gemeenteraadsverkiezingen gebruikt om burgers inspraak te geven bij de verder uitwerking van de beleidsplanning, met een duidelijke link naar de Mondiale Agenda 2030 en de SDG’s.

In de meerderheid van de betrokken gemeentes werden ondertussen de omgevingsanalyses afgerond en werden prioritaire doelstellingen / actiedomeinen geselecteerd met de daaraan gelinkte SDG’s (vaak over de diensten heen). 

De medewerkers van de Dienst Mondiaal Beleid van de Provincie Antwerpen namen actief deel aan alle interventies in het traject en namen daarbij ook regelmatig de rol van tafel-facilitator op bij groepswerk. Hierdoor maakten ze zich eigenaar van de uitgewerkte methodieken en instrumenten.  Met deze ervaring en met  de gebundelde methodieken en instrumenten uit het BoDuKaP traject in hun rugzak, begeleidde de Provincie nog 2 andere intergemeentelijke werkgroepen bij de integratie van de SDG’s in hun beleidsplanning. Inbetween Spaces nam daarbij een coachende rol op.

Een link naar de uitgewerkte methodieken en instrumenten vind je op de inspiratie pagina